WYWIAD: Odnowa biologiczna potrzebna każdemu organizmowi

2

O potrzebach końskiego ciała, a także możliwościach, jakie daje nam współczesna rehabilitacja, rozmawiamy z zoofizjoterapeutką Magdą Saracyn.


Koń Zdrowy Jak: Czy szeroko rozumiana rehabilitacja to dziedzina zarezerwowana wyłącznie dla koni w trakcie lub tuż po kontuzji? Czy są zabiegi fizjoterapeutyczne, które możemy wykonywać u koni zdrowych?

Magda Saracyn, Rehabilitacjazwierzat24.pl : Zdecydowanie rehabilitacja koni to obszar, który nie powinien się ograniczać wyłącznie do chorych wierzchowców. Rehabilitację dzielimy na dwa obszary. Pierwszy z nich to fizykoterapia zdrowych, sportowych koni – porównywalna do tej jaką otrzymują zdrowi sportowcy po np. dużym wysiłku fizycznym – ułatwiająca im pozbywanie się zakwasów, wspomagające trening oraz zapobiegające subklinicznym kontuzjom, jakie mogą się pojawiać w trakcie wysiłku fizycznego. Drugi obszar to rehabilitacja wykonywana po konkretnych kontuzjach czy zabiegach chirurgicznych, kiedy to pacjent wraca do zdrowia po konkretnym traumatycznym zdarzeniu. Niestety niezwykle często zdarza się, że prawidłowa rehabilitacja po przebytej kontuzji jest pomijana – zupełnie niesłusznie, gdyż naukowo potwierdzono, że prawidłowo przeprowadzona jest w stanie zdecydowanie szybciej przywrócić konia do sprawności.

Jak realizowana jest rehabilitacja w praktyce klinicznej? Czy jest jakiś złoty standard dla wybranych obszarów czy kontuzji?

MS: Zdecydowanie nie. Musimy pamiętać, że każdy koń jest inny, inaczej kumuluje stres i zupełnie inaczej reaguje na obciążenia. Nie można nawet powiedzieć, że konie – znajdujące się w treningu u tej samej osoby – będą podobnie reagować na zabiegi rehabilitacyjne czy fizykoterapię i wymagać ich będą w podobnych odstępach czasowych podobnie. W Europie Zachodniej stajnie i profesjonalni jeźdźcy stale współpracują z fizjoterapeutami, którzy regularnie sprawdzają stan zmiany w muskulaturze i tonusie układu mięśniowego koni.

Czy obejmuje to również kwestie końskich pleców oraz dopasowywanie do nich siodeł?

MS: Oczywiście! Dobrą praktyką na jakiej warto się wzorować jest regularne sprawdzanie dopasowania siodła. Oczywiście regularność tego typu oględzin zależy od kilku czynników m.in. wieku konia i intensywności treningu. U koni młodych, nadal rosnących warto siodła sprawdzać co trzy miesiące, aż do momentu kiedy zakończą proces wzrostu (średnio u koni gorącokrwistych w wieku 8 lat). W przypadku tej grupy koni musimy pamiętać, że zmiany w ich budowie następują niezwykle dynamicznie- zarówno w wyniku treningu, jak i procesu rośnięcia. W przypadku koni starszych takie regularne sprawdzanie dopasowania powinno się wykonywać raz na 6 do 12 miesięcy.

Warto podkreślić, że kupowanie siodła z założeniem, że ma ono pasować do końca życia konia, może się udać pod warunkiem, że zakupu dokonujemy na konia w wieku powyżej 8 lat w bardzo dobrze i prawidłowo rozwiniętą muskulaturą i po drodze nie przydarzą się mu żadne kontuzję. Jak widać to założenie ma w sobie tak wiele zmiennych – na które nie zawsze możemy mieć wpływ – że jest raczej mało prawdopodobne do realizowania.

Wróćmy jednak do samej rehabilitacji. Jakie rodzaje masaży możemy zastosować w przypadku koni?

MS: Tak jak w przypadku ludzi u koni możemy wykonywać zarówno masaże klasyczne, relaksacyjne, lecznicze, a także te bardziej zaawansowane – powięziowe, głębokie lub drenaż limfatyczny. To, co trzeba podkreślić to fakt, że zazwyczaj w trakcie sesji wykorzystywane są różnorodne elementy każdej z technik w zależności od problemu pacjenta.

Kolejną metodą, która obecnie coraz częściej mamy okazję obserwować a stajniach jest kinesiotaping, czyli tzw. oklejanie. W jakich sytuacjach się je wykonuje?

MS: Kinesiotaping nie jest żadną odrębną terapią, która pozwala nam uzyskiwać odmienne efekty od masażu, czy jakiś innych metod fizjoterapii. Zaletą tzw. taśm jest przedłużanie efektu terapeutycznego. Cokolwiek fizjoterapeuta wykonuje na koniu niestety w momencie zwolnienia np. ucisku, efekty jego działania powoli zanikają. Dzięki taśmom osiągamy efekt zbliżony do tego w którym fizjoterapeuta rehabilitował konia kolejne dwa dni. W niektórych sytuacjach ich działanie niezwykle ułatwia nam rehabilitacje, takim przykładem jest oklejanie stawu w celu zapobieżenia jego nadmiernym zgięciom. Międzynarodowa Federacja Jeździecka niestety nie dopuszcza koni do startu w taśmach, ale często zdarza się że konie oklejane są przez fizjoterapeutów również na transport w celu profilaktyki kontuzji. Kinesiotaping jest również wykorzystywane w trakcie jazd na koniach wdrażanych do pracy- wówczas zapobiega m.in. przeciążaniu stawów, czy ścięgna, które jest świeżo po kontuzji. Możliwości użycia taśm jest zatem sporo, ich działanie uzależnione jest jednak od sposobu i ich umiejscowienia.

Czego możemy oczekiwać od fizykoterapii w przypadku kontuzji?

MS: Główną zaletą rehabilitacji koni po kontuzji jest zdecydowanie przyspieszenie gojenia uszkodzeń- zarówno kontuzji mięśni, jak i ścięgien. Przy tych ostatnich właściwie prowadzona fizykoterapia jest w stanie skrócić czas gojenia nawet o 3 do 4 miesięcy. Dodatkowym atutem prawidłowej rehabilitacji i masaży przy urazach ścięgien jest to, że działamy na tkanki sąsiadujące, struktury w drugiej nodze (które często ulegają przeciążeniu) oraz wszystkie struktury w górnych partiach kończyn z uszkodzonymi ścięgnami. Jest to istotne, gdyż niezwykle często konie doznając urazu kończyny kompensują sobie doznane urazy nadmiernie eksploatując inne partie mięśni.

Z jakimi najczęściej problemami spotyka się Pani u swoich pacjentów?

MS: Najczęściej rehabilitowanymi przeze mnie obszarami są końskie plecy oraz ścięgna.

Czy to oznacza, że właściciele koni jeżdżą nagminnie w niedopasowanych siodłach?

MS: Niekoniecznie. Część z problemów plecowych ma swą genezę w problemach z nogami, które wcześniej nie zostały zdiagnozowane prawidłowo lub są na tyle drobne, że nie powodują kulawizny natomiast koń bardzo długi czas odciąża nogę i stawiaj ja tak by nie bolało jednocześnie fundując sobie ból pleców.

Drugą kwestią jest fakt, że w Polsce nadal wsiada się zbyt wcześnie na młode konie, które mają kręgosłup niewystarczająco skostniały i wówczas taki koń jest na starcie skazany na problemy z plecami. Trudno mówić o dobrym starcie w karierę użytkową konia, który na wstępie ma przeciążone plecy.

Dziękujemy za rozmowę!

 

O kim mowa: Magda Saracyn, zoofizjoterapeutka zajmująca się rehabilitacją koni, kotów oraz psów. Wiedzę zdobywała m.in. pod okiem lek.wet. Katarzyny Żukiewicz-Benoit oraz lek.wet. Olgi Kuleszy.

2 komentarze

Leave A Reply