WYWIAD: Właściwe dopasowanie metod szkolenia do rozwoju konia jest sztuką

0

O istocie fizjologiczno-biomechanicznych aspektów treningu koni oraz zbliżającej się I Międzynarodowej Konferencji Animal Trening Methods rozmawiamy z  dr hab. Dorotą Lewczuk, prof. Instytutu Genetyki i Hodowli Zwierząt Polskiej Akademii Nauk, członkiem komitetu naukowego konferencji ATM.

KZJ: Czy mówiąc o badaniach nad metodami treningowi koni możemy mówić o trendach czy też głównych kierunkach, w jakich się one rozwijają?  Które z kierunków badań z ostatnich lat wydają się Pani najciekawsze?

Dr hab. Dorota Lewczuk, prof. IGHZ PAN: Na przestrzeni wielu lat pojawiają się nowe kierunki treningu koni, a w ślad za nimi pojawiają się nowe badania, które starają się poznać mechanizmy wykorzystywane w tych treningach oraz określić ich skuteczność. Bardzo pozytywnym trendem w tych badaniach jest wielopłaszczyznowość podejścia do tych metod treningowych. Szeroko badane są zarówno aspekty psychiczne tych metod, jak i  aspekty fizjologiczno-biomechaniczne. Kompleksowe podejście pozwala nam coraz szerzej spojrzeć na konia jako całokształt, wokół którego wszystko się obraca – zarówno w sporcie wyczynowym, jak i w szeroko pojętej rekreacji. Ma to swoje podłoże w bardzo mocno rozwijającej się świadomości społeczeństwa. Aspekt  zapewnienia jak najlepszych metod utrzymania i treningu zwierząt – jak największego dobrostanu pozostających pod naszą opieką końskich towarzyszy czasu wolnego i współpracowników jest zadaniem priorytetowym. Konie zdobywają nowe obszary naszego życia, z roli towarzysza pracy na roli przeobrażają się w terapeutów i to nie tylko w klasycznie pojętej hipoterapii, ale także w terapii osobowości ludzkiej.

Moją fascynację od lat budzą badania biomechaniki ruchu koni, prowadzone na świecie głównie przez weterynaryjne środowiska naukowe organizujące takie konferencje jak ICEEP- International Conference on Equine Exercise Physiology czy CESMAS- Conference on Equine Sport Medicine and Science. Nowszym, choć już nie najmłodszym przedsięwzięciem jest konferencja poświęcona „naukom końskim” jest ISES – Intenational Society of Equitation Science, czy Equine Science Society – ESS. Większość z nich zrzesza ogół tematyki oscylującej wokół wykorzystania koni w jeździectwie, choć różnią się one sposobem spojrzenia na problemy, jak i naciskiem na poszczególne tematyki. I tak np. CESMAS jest konferencją z dużym naciskiem na nauki weterynaryjne, natomiast ISES skupia się wokół nauk behawioralnych. Tematycznie najnowsze trendy nauk końskich, skupiające się na konkretnym problemie bez nacisku na dyscyplinę naukową, organizuje „końska grupa robocza” EAAP-European Federation of Animal Production. Corocznie organizuje jeden dzień tematyczny na wielkim światowym kongresie zootechnicznym na najbardziej gorący temat w szeroko pojętym środowisku końskim – raz jest to genetyka, raz koń jako element środowiska rolniczego i ochrony krajobrazu, a innym razem tematem jest utrzymanie i opieka nad koniem starszym, które często pomijane są w literaturze końskiej.

Czy Pani zdaniem współczesne metody treningowe, rosnąca presja na wyniki, a z drugiej strony rosnącej wartości koni – pozwalają zachować dobrostan koni?

Według najprostszej interpretacji słowo „dobrostan”, nie jest niczym innym jak utrzymaniem „konia w dobrym stanie”. Tak więc nie ma dla mnie sprzeczności między współczesnymi metodami treningowymi a dobrym stanem konia, o ile traktuje się konia podmiotowo, a nie przedmiotowo. O to, aby koń przez długie lata mógł być naszym współuczestnikiem sportu czy wypoczynku musimy dbać i to od najmłodszych lat. Aby właściwie się rozwinąć i dojrzeć koń musi mieć odpowiednią ilość ruchu i bodźców. Szkodzi mu natomiast zarówno nadmiar, jak i brak ruchu. Właściwe dopasowanie metod szkolenia i wychowu do rozwoju optymalnego stanu fizjologiczno-psychicznego konia jest sztuką, którą nazywamy treningiem. Poznanie różnych metod, ich mechanizmów działania i skutków stosowania jest obowiązkiem każdego koniarza. To właśnie przyświecało naszej idei organizacji I Międzynarodowej Konferencji Animal Trening Methods . Mam nadzieję, że zaproponowane przez nas szerokie potraktowanie tematu pozwoli rozszerzyć słuchaczom swoje horyzonty i spojrzeć na sprawę z wielu punktów widzenia.

Skąd pomysł na organizację I Międzynarodowej Konferencji Animal Trening Methods ?

Obecnie w świecie końskim przewija się wiele metod treningu koni, wiele z tych metod wypiera i krytykuje metody poprzednie, często bez zrozumienia ogólnych  mechanizmów przyswajania treningu przez zwierzęta. W związku z tym postanowiliśmy połączyć siły z innymi gatunkami i przedstawić większej grupie odbiorców podstawowe zasady biologiczne odpowiedzi zwierząt na szkolenie i ich mechanizmy.

Jakie tematy poruszane będą podczas sesji poświęconej treningowi koni?

Trening koni potraktowany zostanie bardzo całościowo, zaczniemy od dobrostanu koni w treningu, które przedstawi Aleksandra Górecka-Bruzda (prof. IGHZ PAN), poprzez przedstawienie głównych klasycznych trendów w jeździectwie w prezentacji praktyka Arkadiusza Łankowskiego, do przedstawienia zupełnie nowych metod porozumienia z końmi – jak wykorzystanie koni do rozwoju osobistego ludzi, które zostaną omówione przez osobę prowadzącą takie warsztaty  – panią Agatę Wiatrowską (Horse Sense). Sporo czasu poświecimy na omówienie metod naturalnych i niekonwencjonalnych w treningu koni, które przedstawione zostaną przez Iwonę Janczarek (prof. UP Lublin), jak i ewentualnych problemów behawioralnych koni poddawanych maksymalnemu wysiłkowi jakimi są konie wyścigowe, które zaprezentuje znany wykładowca SGGW Jacek Łojka oraz trener stajni wyścigowej Małgorzata Łojek. Sesję końską zamknie wieloautorska prezentacja  na temat monitorowania metod treningowych przygotowana przez Ewę Szarską (prof. WIHE).

 

O kim mowa: dr hab. Dorota Lewczuk, prof. IGHZ PAN na co dzień związana jest z Instytutem Genetyki i Hodowli Zwierząt Polskiej Akademii Nauk w  Jastrzębcu, jej zainteresowania zawodowe koncentrują się wokół biomechaniki ruchu koni oraz genetycznych aspektów użytkowania koni. Od 2007 roku aktywnie zaangażowana na forum działalności komisji hodowli i chowu koni na forum międzynarodowym i krajowym. W ramach działalności dydaktycznej prowadzi wykłady z zakresu hodowli koni sportowych ze szczególnym uwzględnieniem biomechanicznych aspektów użytkowości.

Leave A Reply