Grymas pyska pomocny w ocenie nasilenia bólu ochwatowego

0

Międzynarodowy zespół naukowców udowadnia, że nasilenie bólu wywołanego ochwatem można mierzyć również wykorzystując końską mimikę. Najnowsze dane związane z zastosowaniem skali Horse Grimace Scale (HGS) opublikowano właśnie na łamach czasopisma naukowego „Animals”.

We współczesnej medycynie weterynaryjnej jedną z najczęściej stosowanych skal oceny bólu wywołanego ochwatem jest tzw. skala Obela (patrz ramka). Jak jednak zauważyli klinicyści – metoda ta wymaga od koni oceny w ruchu (stęp i/lub kłus), co dodatkowo może intensyfikować ból, a w przypadku zaawansowanego stanu – grozić większą rotacją kości kopytowej i przebiciem podeszwy kopyta.

Zespół naukowców, w skład którego weszli badacze z Uniwersytetu w Milanie, Uniwersytetu w Newcastle oraz niemieckiej kliniki Havelland Equine Clinic, zdecydowali się na ocenę zastosowania w praktyce klinicznej nowo stworzonej (bo dopiero w 2014 roku) skali mierzenia bólu wynikającej z mimiki końskiego pyska tzw. Horse Grimace Scale (HGS). W badaniu wykorzystano 10 koni, u których stwierdzono stan silnej kulawizny wywołanej ostrym ochwatem. Każdy z wierzchowców oceniany był z wykorzystaniem skali HGS oraz skali Obela. Badania dokonywano w momencie rozpoczęcia leczenia (przyjęcia do kliniki) oraz siedem dni po diagnozie i rozpoczęciu leczenia.

Ocena stopnia kulawizny w ochwacie – skala Obela

I* – naprzemienne odbarczanie kończyn piersiowych ( dreptanie)

II* – nasilona kulawizna – porusza się z własnej woli, można mu podnieść kończyny

III* – porusza się tylko przy zastosowaniu przymusu, nie daje sobie podnieść kończyn

IV* – koń nie porusza się, „stoi jak przyrośnięty”

Wyniki analiz wyraźnie wskazały, że konie manifestujący silny ból (oceniany skalą Obela) były również wysoko klasyfikowane w skali HGS – co potwierdzało silny ból wywołany ochwatem. Co więcej u koni, które zdiagnozowano klinicznie i wykazywano stan ostry, znacznie łatwiej było diagnozować z wykorzystaniem skali HGS niż w przypadku badania do skali Obela. Wynikało to przede wszystkim z niechęci do przemieszczania się  wywołanej ostrym bólem.

Zdaniem klinicystów skala HGS w skuteczności wykorzystania nie różniła się istotnie od wyników otrzymywanych metodą tradycyjną. Co więcej zdaniem lekarzy zastosowanie skali HGS jest zasadne w praktyce klinicznej, a obserwacja możliwa jest do przeprowadzenia w stosunkowo krótkim czasie. Badacze podkreślili konieczność dalszej ewaluacji tej metody m.in. z uwagi na dość małą próbę badaną w klinice Havelland.

Czym jest skala mierzenia bólu na podstawie końskiego grymasu?

W 2014 roku na łamach czasopisma „PLOSE One” opublikowano opracowaną skalę, która pozwalała na ocenę nasilenia bólu w zależności od zmian mimiki pyska. W jej opracowywaniu wykorzystano grupę 40 ogierów, które poddane były zabiegowi kastracji. Wyniki obserwacji koni, które otrzymywały środki znieczulające bądź pozostawione po zabiegu bez znieczulenia – pozwoliły na przygotowanie skali uwzględniającej takie czynniki jak – położenie uszu, napięcie mięśni wokół kącików pyska, na brodzie, a także napięcie niektórych z mięśni „twarzowych” oraz aktywność mięśnia dźwigacza powieki górnej, który odpowiedzialny był za przymrużanie oczu. Ocena punktowa każdego z wymienionych czynników pozwalała na walidację bólu odczuwanego przez wierzchowca.

Istotne elementy skali bólu ocenianej grymasem pyska HGS opublikowanej w marcu 2014 roku („Development of the Horse Grimace Scale (HGS) as a Pain Assessment Tool in Horses Undergoing Routine Castration”).

Ilustracja w artykule „Development of the Horse Grimace Scale (HGS) as a Pain Assessment Tool in Horses Undergoing Routine Castration” PLOSE ONE http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0092281

 

Źródło: Animals 2016, 6(8), 47; doi:10.3390/ani6080047

Leave A Reply