Kiedy konia należy wykluczyć z hodowli (cz.II)

0

W minionym tygodniu przedstawiliśmy czytelnikom listę schorzeń, które dziedziczone w sposób prosty, powinny być bezwzględnym czynnikiem eliminującym konie z dalszego rozrodu. Tym razem, lek. wet. Katarzyna Szcześniak, absolwentka SGGW w Warszawie (2011), doktorantka w Katedrze Nauk Fizjologicznych Wydziału Medycyny Weterynaryjnej SGGW przedstawia przykłady schorzeń, które zależne są od genów, ale o ich wystąpieniu decyduje szereg czynników środowiskowych.  

Choroby dziedziczone w sposób złożony to prawdziwe wyzwanie dla genetyków oraz lekarzy weterynarii, gdyż za ich wystąpienie odpowiada nie tylko kombinacja mutacji wielu genów, ale również wystąpienie w środowisku specyficznych warunków indukujących rozwój choroby. Do takich czynników należy zaliczyć m.in. źle zbilansowane żywienie, złe warunki chowu, kontakt z czynnikiem zakaźnym, nieodpowiednie werkowanie kopyt czy w końcu niewłaściwie dobrane obciążenia i źle przeprowadzony trening. Złożoność problemu sprawia, że wyeliminowanie z populacji chorób dziedziczonych w sposób złożony może stanowić dla hodowców nie małe wyzwanie, niewątpliwie jednak nie będzie ono możliwe bez wiedzy o dziedzicznych właściwościach niektórych schorzeń.

Warto pamiętać, że decydując się na hodowlę koni i przeznaczając do rozrodu konia z problemami zdrowotnymi o właściwościach dziedzicznych, hodowcy powinni odpowiedzieć sobie pytanie – czy w przyszłości będzie w stanie zapewnić dobrą i godną opiekę jego potomstwu, na które nie znajdzie się chętny kupiec?

Nawracająca obstrukcja dróg oddechowych (ang. RAO, Reccurrent Airway Obstruction)

Dziedziczenie RAO wydaje się być złożone i nie zostało dotychczas zrozumienie. Badacze podejrzewają że m.in. zaostrzenie się objawów choroby może być związane z obecnością genu receptora Interleukiny 4α.

Sarkoidy

Sarkoidoza rozwija się zazwyczaj u koni młodych, co rzuca podejrzenia na występowanie predyspozycji genetycznych do jej wystąpienia. Badacze w USA, wykazali zarówno genetyczne jak i rasowe predyspozycje do wystąpienia choroby. Rasą bardziej predysponowaną okazały się być znów AQH i konie pełnej krwi, natomiast 50 proc. mniejszą predylekcją charakteryzowały się kłusaki amerykańskie. Niektóre wyniki sugerują, że konie predysponowane do wystąpienia tej choroby mogą posiadać wariant genu kodującego antygeny leukocytarne, inne natomiast wskazują, że za chorobę odpowiedzialna jest kombinacja genów. Więcej w publikacji Geny warunkują podatność na powstawanie sarkoidów.

Syndrom metaboliczny koni

Syndrom metaboliczny koni jest chorobą o podłożu endokrynologicznym. Charakteryzuje się przede wszystkim otyłością i insulino opornością, a co więcej wiążę się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia ochwatu. Niektóre badania zdają się jednoznacznie sugerować genetyczne uwarunkowania do wystąpienia choroby,  jednakże dokładny mechanizm nie został poznany.

Odma worków powietrznych u koni arabskich

Odma worków powietrznych występuje głównie u koni młodych, czystej krwi arabskiej. Najczęściej na schorzenie to zapadają klaczki. Podejrzewany jest jej genetyczny charakter.

Wrażliwość na infekcje oraz alergia na owady

Genetyczna predyspozycja do chorób wywoływanych przez bakterie, wirusy czy pasożyty podejrzewana jest u wielu gatunków i podlega ciągłym badaniom. Bardzo złożone badania genomowe potwierdzają występowanie takich zależności u ludzi. U koni podstawowe wyniki sugerują powiązanie zwiększonej wrażliwości na: infekcje oddechowe, papillomawirusa (podejrzewanego też o związek z sarkoidozą) i nadwrażliwość na ugryzienia owadów z mutacjami genowymi. Więcej w publikacji Czy warto chronić konie przed alergenami?

Problemy ortopedyczne

Wiele problemów z układem ruchu związanych jest z genetyką, zaliczamy do nich najczęściej te ujawniające się wraz ze wzrostem i dojrzewaniem konia, dlatego coraz częściej w literaturze międzynarodowej określa się je wszystkie mianem  (ang.) developemental orthopedic disease. Obecnie do chorób tych zalicza się: osteochondrozę (OCD, czyli np. występowanie w stawach oddzielających się fragmentów kostno-chrzęstnych tzw. chipów), cysty podchrzęstne, zapalenie nasad, wady postawy, przykurcze ścięgien, młodzieńcze osteoartritis oraz malformacje kręgów szyjnych (odpowiedzialne za wystąpienie syndromu wobblera). Inne problemy ortopedyczne o podłożu genetycznym to:  występowaniu urazów ścięgna powierzchownego zginacza palca u koni pełnej krwi angielskiej i syndrom trzeszczkowy.

Inne choroby o podejrzewanym podłożu genetycznym to między innymi:
Jednostronne porażenie krtani (tzw. Dychawica świszcząca), wnętrostwo, przepukliny, wady zgryzu (np. papuzi zgryz).

 

O kim mowa:
Lek. wet. Katarzyna Szcześniak – absolwentka SGGW w Warszawie w 2011 r, doktorantka w Katedrze Nauk Fizjologicznych Wydziału Medycyny Weterynaryjnej SGGW. Z końmi związana od 18 lat. W trakcie studiów praktykowała m.in. w Niemczech i USA, po ukończeniu studiów – w Szpitalu Koni Służewiec. Obecnie prowadzi całodobową lecznicę koni – „Karivet”. Podczas codziennej pracy stara się zachować holistyczne podejście do zdrowia koni. Oczywiście mam kilka ulubionych zagadnień– są nimi choroby układu ruchu, przewodu pokarmowego, żywienie oraz okulistyka.

Leave A Reply