Konie potrafią manifestować ból zębów. Jeźdźcy powinni nauczyć się go rozpoznawać

0

Ból zębów u koni wywołany infekcją okołowierzchołkową zębów trzonowych to problem, który dotychczas nie był u koni oceniany przez naukowców. Pierwsze poczynione analizy wskazują jednak, że kłopoty z zębami mogą mieć niebagatelne przełożenie na zachowanie naszego wierzchowca.

Zapalenie tkanek okołowierzchołkowych to zazwyczaj efekt namnożenia się bakterii znajdujących się w kanale korzeniowym zęba. Schorzenie to może manifestować się burzliwie (ostre ropne zapalenie tkanek) bądź też przebiegać przewlekle bez większych oznak bólowych w początkowej fazie. W każdym jednak przypadku powoduje u konia poważny dyskomfort, który może wpływać na jego współpracę z jeźdźcem, a jednocześnie z uwagi na naturę koni i maskowanie objawów bólowych, może skutecznie odwlekać moment diagnozy.

Oceny pojawiającego się u koni problemu podjął się zespół naukowców z Uniwersytetu w Helsinkach oraz fińskiej kliniki Porvoo Equine Clinic. Badacze przeprowadzili ankietę wśród 47 właścicieli koni, którym w okresie od września 2016 do lutego 2018 roku usunięto w sumie 65 zębów z powodu zapalenia tkanek okołowierzchołkowych. Kwestionariusz obejmował 23 pytania dotyczące zachowania koni przed podjętym leczeniem, a także zachowaniem zwierzęcia po zakończeniu leczenia – tj. po ekstrakcji zęba i antybiotykoterapii, a sami właściciele wypełniali go w okresie minimum siedmiu tygodni i maksimum 11 miesięcy od ekstrakcji.

Zachowanie koni przed leczeniem

Powszechnie wiadomo, że ewolucyjnie symptomy bólu są przez konie manifestowane zazwyczaj w sposób niezwykle subtelny. Często może być to mniejsza chęć do ruchu na przód, chwilowe zagryzanie wędzidła, czy drobna nieregularność chodu. Chcąc rozpoznać problemy z bólem zębów naukowcy zaproponowali kilka symptomów, które – jak się później okazało zostały one potwierdzone w ankiecie przeprowadzonej wśród właścicieli. Na jakie problemy wskazali ankietowani opiekunowie koni cierpiących z powodu okołowierzchołkowego zapalenia tkanek? W przypadku karmienia dwoma najczęściej powtarzającymi się zachowaniami przy jedzeniu było moczenie siana i unikanie picia zimnej wody. Często pojawiającym się problemem było wypadanie paszy treściwej z pyska, a także odwracanie/przekręcanie głowy w trakcie jedzenia siana. Właściciele wskazali również na powolne jedzenie siana, lub robienie sobie przerw w trakcie jedzenia. U części koni występowało również wypadanie siana z pyska, a także zauważalne próby specjalnego układania go w pysku w trakcie jedzenia.

To jednak nie wszystko – bowiem ból zębów był również manifestowany w trakcie jazdy, jak również w czasie codziennej obsługi konia. W trakcie jazdy przejawiał się on różnicą między prawy i lewym kontaktem, potrząsaniem głową, gorszym kontaktem z ręką jeźdźca, czy w końcu wypadającym z pyska językiem. Natomiast w codziennym funkcjonowaniu konie cierpiące z powodu bólu bywały agresywne do człowieka lub innych koni, część z nich wykazywała symptomy apatii, czy wręcz samookaleczała się w obrębie głowy. Właściciele zwracali również w ankiecie uwagę na brzydki zapach z pyska, wyraźne fragmenty paszy (siana lub paszy treściwej) w kale oraz pogarszającą się kondycję w trakcie treningu.

…. i po wyrwaniu zębów

Wyniki ankiety  wskazały, że zdecydowana większość właścicieli (96 proc.) po usunięciu bolesnych zębów zauważyła zdecydowaną poprawę u swoich wierzchowców. Aż u 77 proc. koni nastąpiła poprawa zachowań związanych z jedzeniem i piciem, a 88 proc. właścicieli zgłosiła zdecydowaną redukcję negatywnych zachowań związanych z pracą z koniem na wędzidle. Spośród 15 koni, u których właściciele zwrócili uwagę na spadek masy przez usunięciem zęba, aż w 14 przypadkach po zabiegu udało się bez większych kłopotów powrócić do masy sprzed okresu, kiedy pojawiła się bolesność zębów. Co więcej kolejnych pięć wierzchowców, których właściciele nie skarżyli się na ich chudnięcie, nabrała masy po przeprowadzonym leczeniu.

Zdecydowaną poprawę zaobserwowano również w zachowaniu koni w stosunku do innych zwierząt i ludzi- 30 proc. właścicieli twierdziła, że ich koń „wydaje się bardziej pozytywnie nastawiony do świata” po ekstrakcji zębów. Wśród innych pozytywnych zjawisk właściciele wskazywali m.in. na poprawę jezdności konia, poprawę stanu skóry i okrywy włosowej, wyższą pozycję w hierarchii w stadzie, czy też koniec problemów z nawracającymi biegunkami.

Jakie wniosek płynie z przeprowadzonej analizy?

Autorzy badania zwrócili uwagę, że większość właścicieli nie zdawała sobie sprawy z problemów, z jakimi boryka się ich wierzchowiec (większość przypadków została zdiagnozowana w trakcie rutynowego, okresowego badania stanu uzębienia), jak również nie znała wzorców zachowań, które mogły wskazywać na ból. Dlatego też ich zdaniem konieczna jest większa edukacja wśród koniarzy, a także samych lekarzy weterynarii, którzy w trakcie rutynowych kontroli powinni zwracać uwagę na symptomy okołowierzchołkowego zapalenia tkanek.

„Dokładne badanie mające na celu wykrycie infekcji okołowierzchołkowych powinny być elementem oceny stanu jamy ustnej i zębów, nawet jeśli właściciel nie zgłasza objawów bólu zębów u swojego konia”- zalecają fińscy naukowcy.

Badanie opublikowano na łamach prestiżowego czasopisma „Journal of Equine Veterinary Science”.

MAR

 

Test marchewki! Sprawdź, czy Twój koń nie cierpi z powodu poważnej choroby zębów!

Leave A Reply