Niedobory selenu groźne dla źrebiąt

1

Zbyt niska podaż selenu (Se) u źrebnych klaczy na pierwszy rzut oka nie prowadzi do poważnych problemów zdrowotnych. Warto jednak regularnie badać poziom tego mikroelementu, gdyż jego istotnie niedobory mogą okazać się przyczyną poważnej dystrofii mięśni tzw. choroby białych mięśni u nowo narodzonych źrebiąt. Problemem tym zajął się belgijsko-holenderski zespół lekarzy weterynarii, którzy w najnowszym wydaniu czasopisma „BMC Veterinary Research” opublikowali studium ośmiu przypadków.


Choroba białych mięśni to szeroko opisywana w literaturze miopatia odżywcza wynikająca z niedoboru składników mineralnych. Okazuje się, że kluczowym pierwiastkiem jest selen – którego głównym źródłem dla koni jest pożywienie. Niestety te ostatnie pochodzi z gleb ubogich w ten pierwiastek, co sprawia, że dość często właściciele koni nie są świadomi niedoborów, występujących u ich wierzchowców. Problem niedoborów selenu może się również okazać istotny w przypadku najmłodszych przedstawicieli gatunku, dlatego naukowców z Uniwersytetu w Ghent oraz Utrechcie przygotowali skrupulatny opis ośmiu przypadków źrebiąt, u których stwierdzono chorobę białych mięśni. Celem publikacji było – obok przedstawienia historii, zaprezentowanie objawów klinicznych oraz patologicznych, a także ocena skuteczności suplementacji preparatem witaminowym zawierającym również odpowiednie dawki pierwiastka. Naukowcy sprawdzili poziom Se u klaczy-matek oraz ich źrebiąt w momencie zdiagnozowania choroby źrebiąt, a następnie po blisko trzech miesiącach suplementacji preparatem witaminowym (Vit.E +selen).

Najczęstszymi objawami klinicznymi niedoboru selenu u źrebiąt było osłabienie siły mięśni, niezdolność do wstawania, letarg czy utrudnione pobieranie pokarmu i utrata odruchu ssania. Jednocześnie lekarze stwierdzili w surowicy krwi zwiększony poziom enzymów mięśniowych oraz obniżony poziom glutationu, który jest najważniejszym nieenzymatycznym trójpeptydem o charakterze przeciwutleniającym. W trakcie nekropsji dwóch źrebiąt, których nie udało się uratować, wykazano poważną martwicę mięśni szkieletowych, która potwierdziła zjawisko miopatii o charakterze żywieniowym. W przypadku sześciu źrebiąt szybko podjęte leczenie oraz suplementacja preparatem witaminy E z selenem przyniosły oczekiwane przez lekarzy i właścicieli koni skutki. Po trzech miesiącach dodatkowego wsparcia żywieniowego źrebięta w badaniach wykazano normalizację parametrów biochemicznych krwi i prawidłowy poziom witaminy E oraz glutationu.

Naukowcy zwrócili uwagę, że w przypadku niektórych z regionów Holandii bazowanie na zbożach oraz sianie zbieranych z lokalnych pól i łąk może okazać się niewystarczające. Dlatego chcąc uniknąć problemów z niedoborami konieczne jest badanie morfologiczne krwi pozwalające na ocenę profilu biochemicznego. Lekarze weterynarii wskazują, że dopiero wyposażeni w taką wiedzę jesteśmy w stanie nie tylko właściwie dobrać pasze, ale również w przypadku pojawienia się większych niedoborów ustalić dawkę suplementu niezbędną dla matki i jej jeszcze nienarodzonego potomka.

Post scriptum o selenie

Kiedy możemy mówić o niedoborze selenu? W przypadku osobników dorosłych prawidłowe stężenie tego pierwiastka powinno wynosić między 55 a 76 μg/l. Polskie analizy wskazują, że na poziom selenu ma również wpływ sposób użytkowania koni – okazuje się bowiem, że w wysokim sezonie (letnim) konie rekreacyjne intensywnie użytkowane (nawet do 6 godzin dziennie) mogą doznać silnego obniżenia poziomu – nawet o jedną trzecią w stosunku do poziomu wyjściowego.

Źródło: BMC Vet Res. 2017 May 3;13(1):121. doi: 10.1186/s12917-017-1040-5.

1 komentarz

Leave A Reply