Prawo: jak odpowiedzialnie kupić konia?

2

Duża część osób jeżdżących konno postanawia zrealizować  w pewnym momencie swojej edukacji jeździeckiej marzenie o zakupie własnego wierzchowca. Decydując się na taki krok należy pamiętać, że obok przeprowadzenia badań weterynaryjnych kupna- sprzedaż, równie istotne jest właściwe sfomułowanie umowy kupna- sprzedaży naszego potencjalnego wierzchowca, tak aby jej zapisy w pełni zabezpieczały nasz interes, jako nabywcy. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt , że jakkolwiek umowa kupna- sprzedaży nie wymaga zachowania formy pisemnej – jednak dla naszego bezpieczeństwa i w celach dowodowych warto by została ona spisana i podpisana przez strony – sprzedającego oraz kupującego.

Przystępując do sformułowania poszczególnych zapisów umowy należy pamiętać, ze zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego (KC) istotą umowy sprzedaży jest przeniesienie na kupującego własności rzeczy sprzedawanej (za zapłatą umówionej ceny) oraz wydanie tej rzeczy- a w tym konkretnym przypadku – konia.

Ponieważ miejsce i czas wydania rzeczy decydują o momencie przejścia na kupującego korzyści i ciężarów związanych z rzeczą,  jak również niebezpieczeństwa przypadkowej utraty bądź uszkodzenia, należały w umowie określić czy wydanie następuje w momencie podpisania umowy czy też np. w momencie dostarczenia przedmiotu umowy (konia) do miejsca spełnienia świadczenia określonego w umowie (np. nowej stajni). Tą drugą ewentualność warto zastrzec gdy to np. sprzedawca bądź inny przewoźnik będzie dostarczał naszego przyszłego wierzchowca do docelowej stajni.

Kolejną rzeczą, o której powinniśmy pamiętać konstruując naszą umowę jest kwestia rękojmi. W tym miejscu należy mieć na uwadze, że z dniem 25 grudnia 2014 r. utraciły moc art. 570- 572 kodeksu cywilnego, a wraz z nimi wygasło rozporządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 7 października 1966 r. w sprawie odpowiedzialności sprzedawców za wady główne niektórych gatunków zwierząt. Wskazywało ono, że w przypadku sprzedaży koni sprzedawca odpowiedzialny był (na określonych w rozporządzeniu warunkach) jedynie za wskazane w rozporządzeniu wady główne tj. łykawość, dychawicę świszczącą, wartogłowienie (choroba mózgu, związana najczęściej z wodogłowiem), przewlekłe schorzenie wewnętrznych części oka powstałe na tle nieurazowym. Przepisy powyższego rozporządzenia nie wyłączały oczywiście możliwości zawarcia w umowie odpowiedzialności sprzedawcy za inne, wyraźnie wskazane w umowie wady.

Wraz z utratą mocy przez powyższe przepisy do zakupu konia stosować będziemy przepisy ogólne dotyczące rękojmi. I tak w przypadku, gdy zakupu konia nie dokonujemy jako konsument zastosowanie znajdą przepisy kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi sprzedawca jest odpowiedzialny za wadę fizyczną tj. niezgodność rzeczy sprzedanej z umową. Taką niezgodnością może być brak właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia, brak właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór, nieprzydatność do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia, wydanie rzeczy w stanie niezupełnym.

Na podstawie przepisów kodeksu cywilnego sprzedawca odpowiada również za wady prawne rzeczy sprzedanej tj. gdy  rzecz jest własnością osoby trzeciej, gdy rzecz jest obciążona prawem osoby trzeciej, gdy korzystanie lub rozporządzanie rzeczą jest ograniczone (w wyniku decyzji lub orzeczenia właściwego organu). Z tytułu rękojmi za wady fizyczne sprzedawca jest odpowiedzialny, jeśli wady istniały w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego lub wynikły z przyczyny tkwiącej w rzeczy sprzedanej w  tej samej chwili. I tu niezwykle istotne jest omówione już wcześniej wskazanie w umowie momentu wydania rzeczy sprzedanej.

Co istotne odpowiedzialność sprzedawcy tak za wady fizyczne, jak i prawne, rzeczy skonstruowana jest na zasadzie ryzyka – tak więc brak winy sprzedawcy nie wyłącza jego odpowiedzialności. Oczywiście stosując zasadę swobody umów odpowiedzialność z tytułu rękojmi można rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć. Trzeba jednak pamiętać, że taka możliwość nie dotyczy tzw. umów konsumenckich, a więc zawieranych przez konsumenta, czyli osobę fizyczną jako kupującego, oraz przedsiębiorcę jako sprzedającego. Na podstawie takiej umowy konsument nabywa rzecz (konia) w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą. Kwestie związane ze sprzedażą konsumencką reguluje ustawa o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej.

Jeżeli produkt zakupiony w drodze sprzedaży konsumenckiej ma wady tj. jeżeli towar konsumpcyjny w chwili jego wydania jest niezgodny z umową, kupujący może żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo usunięcia wady, jeżeli taka naprawa lub wymiana nie są niemożliwe ani nie powodują nadmiernych kosztów. W sytuacji, gdy konsument nie może domagać się naprawy lub wymiany rzeczy na nową, może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo (o ile wada jest istotna) o odstąpieniu od umowy.

 

Kama Gołębiewska

O autorze: absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, od lat związana z końmi i jeździectwem. Szczęśliwa właścicielka 15-letniego Tunisa.

2 komentarze

Leave A Reply