Ściółka w boksach pod lupą olsztyńskich naukowców

2

Zastanawiasz się, jaka ściółka jest najlepszą dla Twojego konia? Odpowiedź na to nurtujące pytanie starają się znaleźć naukowcy z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego z Olsztyna. Wyniki swoich analiz opublikowali 24 marca w wydaniu on-line czasopisma „Journal of Equine Veterinary Science”.

Trzy olsztyńskie badaczki z Katedry Higieny Zwierząt i Środowiska Wydziału Bioinżynierii Zwierząt UWM – dr Agnieszka Kwiatkowska-Stenzel, prof. dr hab. Janina Sowińska oraz dr hab. Dorota Witkowska – podjęły się trudu oceny wpływu trzech różnorodnych stajennych ściółek na zachowanie oraz emisję zanieczyszczeń.

„Konie utrzymywane w zamkniętych pomieszczeniach eksponowane są na różne zanieczyszczenia powietrza. Duża koncentracja pyłów, bakterii, grzybów – a także ich toksycznych metabolitów – oraz niekorzystnych związków gazowych, może przyczyniać się do pojawiania się u koni stanów zapalnych dróg oddechowych i reakcji alergicznych. U koni, które przebywają w zamkniętych stajniach coraz częściej stwierdza się nawracającą chorobę obturacyjną płuc zwaną RAO (z ang. recurrent airway obstruction). Jako główną przyczynę tej choroby wskazuje się wymienione powyżej zanieczyszczenia, których najważniejszym źródłem jest ściółka”- mówi współautorka badania dr hab. Dorota Wilkowska. Podkreśliła również, że na powodzenie leczenia RAO w największym stopniu wpływa eliminacja lub chociaż redukcja poziomu alergenów środowiskowych. „W związku z powyższym nasz zespół badawczy zdecydował się na przeprowadzenie badań, których celem było sprawdzenie, która ściółka najkorzystniej wpływa na środowisko, w którym przebywają konie”- wyjaśnia badaczka. Przy okazji obserwacji naukowcy zdecydowali się również na przeprowadzenie obserwacji behawioralnych. Główną przesłanką był bowiem fakt, że popularna w stajniach słoma służy koniom również do zaspokojenia potrzeb behawioralnych. „Naszym celem było więc sprawdzenie, czy zastosowanie ściółek alternatywnych wpłynie na zachowanie koni”- wyjaśnia Dorota Wilkowska.

Kompleksowa obserwacja behawioralna

Na obserwację koni zdecydowano się w okresie jesienno-zimowym. Badaniem objęto stajnię boksową, w której utrzymywano 8 koni sportowych w wieku 4-13 lat. „Cały okres badawczy podzielono na 3 etapy, podczas których kolejno stosowano: ściółkę ze słomy, ściółkę torfowo-wiórową i ściółkę z kruszonych peletów drzewnych. Każdy etap badawczy trwał 3 tygodnie. Obserwacje behawioralne prowadzono w 1,4,7 dniu pierwszego i trzeciego tygodnia (16 godzin każdego dnia) obserwacji”- wyjaśnia metodologię dr hab. Dorota Wilkowska. W ocenie końskiego behawioru uwzględniono zarówno akty i stany świadczące o komforcie koni (stanie, kładzenie się i leżenie na boku lub mostku, zajęcie ściółką), jak również te, które uznano za objaw istniejącego dyskomfortu (ogryzanie przedmiotów, chodzenie wzdłuż boksu, gryzienie krat). Dodatkowo analizie poddano również zachowania agresywne, które manifestowało się m.in. poprzez kopanie w boks, grożenie sąsiadowi, gryzienie sąsiada lub derki, podskakiwanie.

Nie ma złotego środka?

Jak podkreśla dr hab. Dorota Wilkowska wszystkie wykorzystane w badaniach ściółki miały swoje zalety oraz wady.

„Wyniki naszych badań wskazują, że nie można jednoznacznie stwierdzić, która ściółka jest najlepsza. Z punktu widzenia behawioru koni najbardziej przyjazną wydaje się być tradycyjna ściółka ze słomy. Konie utrzymywane na tej ściółce przejawiały najmniej zachowań niepożądanych – trwały one najkrócej i z najmniejszą częstotliwością. U tych koni obserwowano również najwięcej zachowań komfortowych”- podkreśla naukowiec. Jednocześnie analiza materiału wykazała, że ściółki alternatywne były za to mniejszym emiterem zanieczyszczeń środowiskowych (ale jak podkreśla Dorota Wilkowska wyniki są w trakcie przygotowywania do publikacji). Niestety ich ogromnym minusem, jest to, że konie  na nich utrzymywane wykazywały zdecydowanie więcej zachowań stereotypowych.

„Być może wprowadzenie dodatkowych czynników (np. słomy lub zabawek) zaspokajających potrzeby behawioralne mogłoby zredukować częstotliwość zachowań niepożądanych, dlatego też mamy nadzieję na możliwość kontynuacji tych badań”- mówi badaczka.

 

Źródło: Journal of Equine Veterinary Science, Available online 24 March 2016, doi:10.1016/j.jevs.2016.03.007

 

Jak pościelesz, tak się wyśpi…. Twój koń!

2 komentarze

  1. poniewaz u koni wszystko przebiega trzy razy dluzej to zeby badanie bylo wiarygodne musialo by trwac po pol roku na kazdy etap a nie trzy tygodnie

Leave A Reply